O Cmentarzu

Pierwszy cmentarz żydowski w Łodzi został założony w 1811 roku i był zlokalizowany przy ul. Wesołej. W latach 50. dwudziestego wieku przez jego teren poprowadzono ulicę i zbudowano osiedle mieszkaniowe. Dzisiaj o jego istnieniu przypomina kamienny obelisk wzniesiony w 2004 roku z inicjatywy Prezydenta Miasta Łodzi, dr Jerzego Kropiwnickiego. 
Cmentarz przy ul. Brackiej w Łodzi został założony w 1892 roku. Szacuje się że jest pochowane na nim ok. 160 000 osób. Obecnie zajmuje obszar 39,6 hektara. W ciągu ponad stuletniej historii cmentarza spoczęło na nim wiele osób zasłużonych dla rozwoju naszego miasta i jego dziejów jak: rabini, fabrykanci, lekarze, politycy, działacze społeczni itd. Ich grobowce często stanowią wysokiej klasy dzieła sztuki kamieniarskiej i kowalskiej.

Tu również pochowane są ofiary jednego z najtragiczniejszych wydarzeń w dziejach ludzkości – Holocaustu. Na części cmentarza zwanego „Polem Gettowym” pochowanych zostało ok. 43 000 ofiar getta łódzkiego zmarłych z głodu i wycieńczenia. Na ich grobach rzadko stoją macewy. Dlatego też chcąc przywrócić pamięć o zmarłych Fundacja postanowiła doprowadzić do całkowitego uporządkowania tego terenu. Mimo prowadzenia innych prac na cmentarzu, szczególnie teren Pola Gettowego stał się najważniejszy i najistotniejszy do uporządkowania aby żyjący jeszcze nieliczni potomkowie osób tam pochowanych mogli postawić macewy na grobach swoich bliskich a samo Pole Gettowe nabrało charakteru cmentarza wojennego bo takim on w istocie jest.

Dzięki życzliwości i wsparciu finansowemu p. Josefa Buchmana z Frankfurtu n. Menem utworzono bazę danych osób pochowanych na cmentarzu. Udało się w niej zgromadzić dotychczas informacje dotyczące około 90 000 osób. Jednakże nie będziemy ustawać w wysiłkach aby baza ta była poszerzana o nowe informacje pochodzące z różnych źródeł. Jeżeli tylko zdobędziemy fundusze rozpoczniemy inwentaryzację i dokumentację fotograficzną zachowanych macew na cmentarzu aby spisując z nich dane dotyczące zmarłej osoby uzupełniać naszą bazę i informacje o ludziach tam pochowanych.
Uruchomiony teraz portal internetowy cmentarza pozwoli każdemu zainteresowanemu na przejrzenie wykazu nazwisk osób pochowanych w poszczególnych kwaterach. Szczegółowe informacje dot. miejsca pochówku w oparciu o dokumentację cmentarną będzie można uzyskać w tworzonym wspólnie przez Fundację Monumentum Iudaicum Lodzense i Gminę Wyznaniową Żydowską w Łodzi ARCHIWUM ŻYDÓW ŁÓDZKICH, którego siedziba będzie przy ul. Pomorskiej 18 w Łodzi.